ಜಿ ಎನ್ ಮೋಹನ್

‘ಹೌದು ಎಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ?’ ಅಂದರು

ನಾನು ‘ಬೆಲ್ ಮೌಂಟ್’ ನಲ್ಲಿ ಅಂದೆ

ಅವರಿಗೆ ಏನೆಂದರೆ ಏನೂ ಗೊತ್ತಾದಂತೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ

ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಗೆದರು

ನಾನು ‘ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ’ದಲ್ಲಿ ಎಂದೆ

ಅವರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾದರು
‘ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಅಂತಲ್ಲ’ ಎಂದರು

ನಾನು ಆಗ ಕ್ವಿಜ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಗೆ ಕೊನೆ ಹಾಡುವವನಂತೆ ನಾನಿರುವುದು ‘ಬಲ್ಮಠ’ದಲ್ಲಿ
‘ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ’ ಇರುವ ಅಂಗಳದಲ್ಲೇ ಎಂದೆ

ಮತ್ತೆ ಅದ್ಯಾಕೆ ‘ಬೆಲ್ ಮೌಂಟ್’ ಅಂದಿರಿ ಎಂದರು

ಆಗ ನಾನು ಅವರ ಮುಂದೆ ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಯಿತು.

ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ- ‘ನನಗೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಗ್ರೀನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇದೆ’ ಎಂದು
ಎರಡು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ೯ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದವನು ನಾನು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ನನ್ನ ಕೈನೆಟಿಕ್ ಹೋಂಡಾ ಏರಿ ಜುಮ್ಮಂತ ಘಟ್ಟ ಇಳಿದು ಕಡಲ ನಗರಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವನಿಗೆ ಈಗಲೂ ಮನದೊಳಗೆ ಕಡಲ ಅಲೆಗಳದ್ದೇ ನಾದ.

ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಎಂದು ಸ್ಕೂಟರ್ ಹತ್ತಿದವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು- ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗಿರುತ್ತೀಯೋ ಮಾರಾಯ
ದಪ್ಪ ಅಕ್ಕಿ, ಬಿರು ಬೇಸಿಗೆ, ಭಾರೀ ಮಳೆ, ಮೀನಿನ ವಾಸನೆ..

ಹಾಗೆ ಅನಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತೇನೋ.. ನಾನು ಮಂಗಳೂರು ಹೊರಗೂ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕದಿದ್ದರೆ..

ಕಾರ್ಕಳದ ಭುವನೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಮಾನಾ ಬರುತ್ತಾರಂತೆ, ಕುಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ ಕಾರಂತರ ಮನೆ ಇದೆಯಂತೆ, ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಭೂತ ಮುಖವರ್ಣಿಕೆ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ಇದೆಯಂತೆ, ಕವತಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆಯಂತೆ, ಸುಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಮಾಲಿಂಗರುು ಇದ್ದಾರಂತೆ.. ಅಂತ ಇದ್ದಬದ್ದ ನೆಪಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಮೂಲೆ ಮೂಲೆ ಸುತ್ತಿಬಿಟ್ಟೆ.

ಜಿ ಎಸ್ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದ್ದರು- ‘ಹಸು ಕರು ಹಾಕಿದ ತಕ್ಷಣ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿ, ಮಮತೆ ಏನೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಕಣೋ, ಯಾವಾಗ ಕರುವಿನ ಮೈ ಮೇಲಿರುವ ಲೋಳೆಯನ್ನು ಶುಚಿ ಮಾಡಲು ಅದರ ಮೈ ನೆಕ್ಕಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಪ್ರೀತಿ ಸಂಬಂಧ’ ಅಂತ..

ಯಸ್, ಹೌದು, ಅಂದ್ , ಹಾಂ ಜೀ.. ಎಂದು ಈಗ ಖಡಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಏಕೆಂದರೆ ಬಂದರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮೀನು ದಡ ಸೇರುವ ವೇಳೆಗೆ ಲಾಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮೀನು ಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಬಂದವನು ನಾನು.

ಯಾವ ‘ಕಜೆ ಅಕ್ಕಿ’ ಚೆನ್ನ ಎಂದು ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದರೂ ಹೇಳಬಲ್ಲೆ,

ದೋಸೆಗೆ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು ಹಾಕಿದಾಗ ಬರುವ ಸುವಾಸನೆ ಯಾವುದು ಎಂದು ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸಬಲ್ಲೆ.

ಅದು ಬಿಡಿ ವಾಸನೆಯನ್ನು ವಾಸನೆ ಎಂದೂ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಸುವಾಸನೆ ಎಂದೂ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲೆ ಎಂದರೆ ನನಗಲ್ಲದೆ ಇನ್ನಾರಿಗೆ ಗ್ರೀನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯ..!

ಆದರೆ ಒಂದು ಅಳುಕಿತ್ತು. ಸೂಟರ್ ಪೇಟೆ, ವೆಲೆನ್ಸಿಯಾ, ಸ್ಟರಕ್ ರಸ್ತೆ, ಮೋರ್ಗನ್ಸ್ ಗೇಟ್ , ಹಾಮಿಲ್ಟನ್ ಸರ್ಕಲ್ ಇವು ನನಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಗಣಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅತಿ ಕಠಿಣ ಥೀರಮ್ ಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ಒಗಟು.

ಆ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಅಡ್ಕಗಳೂ, ಗುಡ್ಡೆಗಳೂ, ಬೈಲುಗಳೂ ಹೀಗೆಯೇ ನನ್ನ ತಲೆ ತಿಂದಿತ್ತು.

ಆದರೆ ನಾನು ಆರ್ಕೆ ಮಣಿಪಾಲರ ಸ್ಥಳನಾಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೊರೆ ಹೊಕ್ಕು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ.

ಹಾಗಾಗಿ ಜಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡೆ, ಮಣ್ಣು ಗುಡ್ಡೆಗಳೂ, ದೇರೆಬೈಲುಗಳೂ, ಅಡ್ಯನಡ್ಕ, ಹಿರಿಯಡ್ಕಗಳೂ ಅಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಭೂತವಾಗಿ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ನಾನೋ ಭಟ್ಕಳದಿಂದ ಕಣ್ಣೂರಿನವರೆಗೆ ಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಮಂಗಳೂರಿನವರಿಗೇ ಮಂಗಳೂರಿನ ದಾರಿ ಹೇಳಬಲ್ಲೆ ಎಂದು ಮೀಸೆ ತಿರುವುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಈ ಅಹಂಗೆ ಭಂಗ ತಂದದ್ದೇ ಇವು. ಈ ಸೂಟರ್, ಸ್ಟರಕ್, ಹಾಮಿಲ್ಟನ್ ಗಳು.

ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಇದರ ಅರ್ಥ ಹೊಳೆಯುತ್ತಲೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಶೋಕವರ್ಧನರ ಅತ್ರಿ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೊಕ್ಕು ಹುಡುಕಿಯೂ ಸೋತಿದ್ದೆ.

ಇದು ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಕೊರತೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಮಂಗಳೂರು ದಾಟಿ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಗೆ ಹೋದೆ.. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿಕೊಂಡೆ

ಹೀಗಿರುವಾಗಲೇ ಒಂದು ದಿನ ೨೫೦೦ ಪುಟಗಳು ನನ್ನ ಎದುರು ಹರಡಿಕೊಂಡವು.

ನನ್ನ ಬದುಕಿಗೆ ಒಂದು ‘ಗಿಳಿಸೂವೆ’ಯಾಗಿರುವ ಬಿ ಎ ವಿವೇಕ ರೈ ಅವರ ‘ಸುಯಿಲ್’ಗೆ ಹೋದಾಗ ನನ್ನೆದುರು ಹರಡಿಕೊಂಡ ಹಾಳೆಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಒಂದೇ ಏಟಿಗೆ ಎತ್ತಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೂ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಳಿವೆಗಳಿಗೂ, ಬಂದರಿಗೂ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ, ಜೈನ ಬೀಡುಗಳಿಗೂ, ಗುತ್ತುಗಳಿಗೂ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಕೋಟೆಗಳಿಗೂ, ಜೋಗಿ ಮಠಕ್ಕೂ, ಚಾಪೆಲ್, ಚರ್ಚ್ ಗಳಿಗೂ, ಬ್ಯಾರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಗೂ, ಕೊಂಕಣರ ರಥ ಬೀದಿಗೂ.. ಗುಜರಾತಿ ಹೋಟೆಲ್ ಗೂ ಭೇಟಿ ಕೊಡಿಸಿ ಕುದ್ಮುಲ್ ರಂಗರಾಯರು, ಫಾದರ್ ಅಗಸ್ಟಸ್ ಮುಲ್ಲರ್, ಮೊಳಹಳ್ಳಿ ಶಿವರಾವ್, ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವರಾವ್, ಮಣೇಲ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ನಾಯಕ್, ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಅವರ ಕೈ ಕುಲುಕಿಸಿತು.

ನಾನು ವಿವೇಕ ರೈ ಅವರ ಮುಖ ನೋಡಿದೆ. ಅಭಿಮಾನದಿಂದ. ಮಂಗಳೂರು ಎಂಬ ಮಂಗಳೂರು ೨೫೦೦ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿ ನಿಂತಿತ್ತು.

‘ಮೊದಲು ಎರಡು ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು ಎಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಾವು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಲು ಶುರು ಮಾಡಿದಾಗ ಇದು ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ಮುಗಿಯುವ ಕೆಲಸವಲ್ಲ ಅನಿಸಿ ಹೋಯಿತು. ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಕ್ಕಾಗುವಷ್ಟಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ಮೂರು ಸಂಪುಟ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ ‘ ಎಂದರು.

‘ಮಂಗಳೂರು ದರ್ಶನ’ದ ಈ ಮೂರೂ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ‘ವಿವೇಕ’ ಹಾಗೂ ‘ಆನಂದ’ ಎರಡರ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತೂ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ವಿವೇಕ ರೈ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾಗ ‘ಮೈಸೂರು ದರ್ಶನ’ದ ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ೨೦೦ ವರ್ಷವಾದಾಗ ‘ಪೊಲಿ’ ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ ರೂಪಿಸಿದ್ದರು.

ಈಗ ಈ ‘ಮಂಗಳೂರು ದರ್ಶನ’.

ಮಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಗೆ ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಎ ಬಿ ಇಬ್ರಾಹಿಂ, ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಈ ಘನ ಕಾರ್ಯದ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿತು.

ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಕೋಡಿಜಾಲ್ ಹಾಗೂ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಜೀರ್ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದರು.

ಡಾ ವಾಮನ ನಂದಾವರ, ಡಾ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಮಲ್ಲಿಪಟ್ಟಣ, ಮುದ್ದು ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರ ಗುರುತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತರು.

೧೮ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಮಂಗಳೂರಿನ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದು ಈ ಮಂಗಳೂರು ದರ್ಶನದ ತಂಡ.

ಮಂಗಳೂರಿನ ಒಳಗೆ ಸೇರಿ ಹೋದ ಮೇಲೆಯೇ ಗೊತ್ತಾದದ್ದು ಮಂಗಳೂರು ಒಂದು ನಗರ ಹಲವು ಹೆಸರು ಎಂದು.

ಅದು ತುಳುವರಿಗೆ ‘ಕುಡ್ಲ’ ಕೊಂಕಣಿಗರಿಗೆ ‘ಕೊಡಿಯಾಲ’ ಬ್ಯಾರಿಗಳಿಗೆ ‘ಮೈಕಾಲ’. ಓಹ್! ಒಂದು ನಗರಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಹೆಸರಿದೆಯಾ.. ಎಂದು ಕಣ್ಣು ಬಾಯಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ.

ಆದರೆ ‘ದರ್ಶನ’ದ ಪುಟ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ.. ಇದಕ್ಕೆ ಮಂಗಳಾಪುರ, ಮ್ಯಾಂಗರೌತ್, ಮಂಜರೂರ್ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇತ್ತು ಎನ್ನುವ ದರ್ಶನವೂ ಆಗಿ ಹೋಯ್ತು.

ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಮಂಗಳೂರೇ.. ಎನ್ನುವ ನನ್ನ ಅಹಮಿಕೆಯ ಬೆಲೂನಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಸಂಪುಟವೂ ಸೂಜಿಯಂತೆ ಚುಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು.

‘ಮಂಗಳೂರು ಏನು?’ ಎಂದು ನೇರಾ ನೇರ ವಿವೇಕ ರೈ ಅವರನ್ನೇ ಕೇಳಿದೆ.

‘ಮಂಗಳೂರು ದೇಶದ ಒಳಗೂ, ಹೊರಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ, ಅರಬೀ ಸಮುದ್ರದ ದಡದಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ, ಗುರುಪುರ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಊರು. ಇದು ಬಂದರಾಗಿ, ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ, ನಗರವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ವಿದ್ಯಮಾನವೇ ಒಂದು ರೋಚಕ ಸಂಕಥನ..’.

‘…ಇದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಧರ್ಮ, ದೇಶ, ರಾಜ ಮನೆತನ, ಸಮುದಾಯಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಧನಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಪರಿಯೇ ಬೆರಗನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

‘ತುಳು, ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿ, ಬ್ಯಾರಿ, ಮಲೆಯಾಳಿ, ಮರಾಠಿ, ಉರ್ದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂದು ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಊರು ಮಂಗಳೂರು’.

‘ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಶಾಕ್ತ, ಗಾಣಪತ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಂತಾದ ದೇವರುಗಳ ಆರಾಧನೆಯ ಜೊತೆಯೇ ತುಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೊರಗ ತನಿಯ, ಕೋರ್ದಬ್ಬು, ತನ್ನಿ ಮಾನಿಗ, ಕಾಣದ ಕಾಟದ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಕಲ್ಲುಡ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ದೈವಗಳ ಕೋಲ ನೇಮಗಳ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವೂ.’.

‘ನಾಥಪಂಥದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕೂಡಾ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮಂಗಳೂರು ಸಂಶೋಧಕರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಿದೆ’.

‘ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಿನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮಸೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ದರ್ಗಾಗಳೂ, ರೋಮನ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಂಥದ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಪಂಥದ ಭಿನ್ನ ಮಾದರಿ ಇಗರ್ಜಿಗಳು, ಜೈನ ಬಸದಿ, ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳ ಜೊತೆಗೆಯೇ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಿಖ್ಖರ ಗುರುದ್ವಾರ ಕೂಡಾ ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಹುಧರ್ಮದ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದೆ ‘

ವಿವೇಕ ರೈ ಅವರು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರು.

ನನಗೋ ‘ಸಹೋದಯ’ದ ನೆನಪು.

ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ ನಾನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಸಹೋದಯದ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ. ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಗೆಳೆಯರಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ.

‘ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಈಗ ಪಾಶ್ ಹೋಟೆಲು ಉಂಟು ಮಾರಾಯ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ನನಗೋ ‘ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ’ ಪತ್ರಿಕೆ ಮುದ್ರಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದ,, ಅದರ ಅಚ್ಚುಮೊಳೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಇರುವ, ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತ, ತೊರವೆ ರಾಮಾಯಣ, ದಾಸರ ಪದಗಳು, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ, ಬಸವ ಪುರಾಣ, ರಾವಣೇಶ್ವರನ ದಿಗ್ವಿಜಯಗಳನ್ನು ತಾಳೆ ಗರಿಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಕೈಗಿತ್ತ ಮೋಗ್ಲಿಂಗ್, ಕಿಟ್ಟೆಲ್, ವೈಗ್ಲೆ ಅವರು ಇದ್ದ ಈ ಅಂಗಳವೇ ಎದೆಗೆ ಹತ್ತಿರ.

ನಾನು ಆ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೋ- ಹಾಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾವನೂರರು ತಮ್ಮ ಕೊಠಡಿಯ ಹೊರಗೆ ತಮ್ಮ ಯಾವತ್ತೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಶ್ರೀಖಂಡವನ್ನು ಮೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದವರು.

ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದವರೇ ‘ಬಾ ಇಲ್ಲಿ’ ಎಂದು ಕೈಹಿಡಿದು ‘ಈ ಮೋಗ್ಲಿಂಗ್ ಎಂತ ಮನುಷ್ಯ ಮಾರಾಯ’ ಎಂದರು.

ನನಗೋ ಅವರನ್ನು ಸದಾ ಚುಡಾಯಿಸಿಯೇ ಗೊತ್ತು.. ‘ಎಂತ ಮನುಷ್ಯ’ ಎಂದೆ.

ಅವರು ಆಗಲೇ ಮೋಗ್ಲಿಂಗ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಹೋಗಿದ್ದರು.

ಯಾವುದೋ ಸಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಯ್ಯಾಡಿಸಿದರು. ನಾನು ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಬರೆದಿದ್ದ ‘ಇನ್ನೂ ಹುಟ್ಟದಿರುವ ಕನ್ನಡದ ಬಾಲಕರ ಕೃತಜ್ಞತೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗುವ ಹೆಮ್ಮೆ ನನ್ನದು’ ಎಂದಿತ್ತು.

ಹೌದಲ್ಲಾ.. ತಾಳೆ ಗರಿಗಳು ಮೋಗ್ಲಿಂಗ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಕಪ್ಪಗಾಗಿ ಹೊಗೆ ಹಿಡಿದಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಆತ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಹಾಳೆಗಳ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಕೊಡಿಸದಿದ್ದರೆ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಈ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಕೈ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲಾ ಅನಿಸಿತು.

ಹೌದಲ್ಲಾ.. ಬಿ ಎ ವಿವೇಕ ರೈ ಅವರೂ ತಮ್ಮ ತಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೊರಡದಿದ್ದರೆ ನಾಳಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮಂಗಳೂರು ಎಂದರೇನು ಎನ್ನುವುದರ ಚರಿತ್ರೆಯೇ ಸಿಕ್ಕದೇ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲ ಅನಿಸಿತು.

ಅದೆಲ್ಲಾ ಸರಿ ನೀವು ಬಲ್ಮಠಕ್ಕೆ ‘ಬೆಲ್ ಮೌಂಟ್’ ಅಂತ ಕರೆದಿದ್ದು ಏಕೆ ಹೇಳಲೇ ಇಲ್ಲ ಅಂದಿರಾ..

ಹೇಳಲ್ಲ, ಬೇಕಿದ್ದರೆ ‘ಮಂಗಳೂರು ದರ್ಶನ’ದ ಪುಟ ತಿರುಗಿಸಿ’

ಜಿ ಎನ್ ಮೋಹನ್

ಸಿ.ಎಚ್. ಹನುಮಂತರಾಯರ ‘ವಕೀಲರೊಬ್ಬರ ವಗೈರೆಗಳು’ ಪುಸ್ತಕ ಓದುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಕಂಡ ಅನೇಕ ಸೆನ್ಸೇಷನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಮಾಡಿದವರು ಹನುಮಂತರಾಯರು.

ಇಡೀ ಪುಸ್ತಕ ಎಂತಹ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ನಿವಾಳಿಸಿ ಒಗೆಯುವಂತಿತ್ತು.

ಇಂತಹ ಹನುಮಂತರಾಯರು ತಮ್ಮ ಊರು ಚಿಕ್ಕಬೆಳವಂಗಲದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ತಟ್ಟಿದ್ದು ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಬಾಗಿಲು,

ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸೆಂಟು ವಾಸನೆಯ ನಡುವೆ ಅಪ್ಪಟ ಕನ್ನಡದ ಹುಡುಗ.

ಡಿಬೇಟ್ ಎಂದರೆ ಹನುಮಂತರಾಯರಿಗೆ ಪಂಚಪ್ರಾಣ. ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರು ಶೀಲ್ಡ್ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುಟ್ಟಿ. ಏಳು ವರ್ಷ ಡಿಬೇಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೋತು ಸುಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹನುಮಂತರಾಯರು ಶೀಲ್ಡ್ ತಂದುಕೊಟ್ಟರು.

ಸಂತಸಗೊಂಡ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರು ಹನುಮಂತರಾಯರನ್ನು ಚೇಂಬರ್ ಗೆ ಕರೆಸಿದರು.

ತನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತ ಹುಡುಗನನ್ನು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ವಾಟ್ ಈಸ್ ಯುವರ್ ಫಾದರ್?’ ಅಂತ ಕೇಳಿದರು.

ತಕ್ಷಣ ಹನುಮಂತರಾಯರು ‘my father is a man’ ಅಂದರು.

ಕಕ್ಕಾವಿಕ್ಕಿಯಾದ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರಿಗೆ ಮಾತೇ ಹೊರಡಲಿಲ್ಲ.

ಮಗನ ಮಾಂಸವನ್ನೇ ತಿಂದ ಬ್ರೂಕ್ಸ್, ಮಗಳನ್ನೇ ಕೊಂದ ತಾಯಿ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರ ಮೊಮ್ಮಗ ದರೋಡೆಕೋರನಾದದ್ದು, ಸೊಸೆ ಬೀನಾಳನ್ನೇ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ವಿಷಕಂಠಯ್ಯ, ಲಲಿತಮಹಲ್ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೊಲೆ, ನಗರಿ ಬಾಬಯ್ಯ ನಕ್ಸಲೈಟ್ ಪುರಾಣ, ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲನನ್ನೇ ಕೊಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ…. ಹೀಗೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತಾ ಒಂದು ಕಾಡುವ ಪ್ರಕರಣ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದೆ.

ಆದರೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮೀರಿ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡಿದ್ದು ‘ಮೈ ಫಾದರ್ ಈಸ್ ಎ ಮ್ಯಾನ್’ ಪ್ರಕರಣ.

ರಂಜಾನ್ ದರ್ಗಾ ತುಂಬ ಹಿಂದೆ ‘ಸುಧಾ’ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದರು.’ನಗರವೆಂಬ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗರೆಂಬ ಅಭಿಮನ್ಯುಗಳು’ ಅಂತ.

ಈ ಪ್ರಕರಣ ಓದಿದ ತಕ್ಷಣ ನನಗೆ ಯಾಕೋ ಆ ಲೇಖನ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂತು

ಹೌದಲ್ಲಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಂಬ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಅಭಿಮನ್ಯುಗಳು ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ.

‘ಇಫ್ ಯು ಕಂ ಟುಡೇ ಇಟ್ಸ್ ಟೂ ಅರ್ಲಿ, ಇಫ್ ಯು ಕಂ ಟುಮಾರೋ, ಇಟ್ಸ್ ಟೂ ಲೇಟ್…. ಅಂತ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಗಿಟಾರ್ ಮೀಟುತ್ತಾ ಹಾಡಿದ್ದು ಬೇಡಾ ಎಂದರೂ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ.

ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರಿಗೇ ಅಡ್ಡ ಹಾಕಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ, ಸಿಡಿ ಸಿಡಿ ಎನ್ನುವ ದೇವೇಗೌಡರಿಗೂ ಇರಸು ಮುರಸಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಿಗಿಡುವ, ನೀವಿನ್ನೂ ಬಚ್ಚಾ ಎನ್ನುವಂತೆ ನೋಡುವ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರಿಗೂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಸೆಯುವ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಅದೇ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಯೋ, ಸಚಿನ್ ತೆಂಡುಲ್ಕರೋ, ಸಾನಿಯಾ ಮಿರ್ಜಾ, ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೋಪ್ರ ಎದುರಾದರೆ ಸಾಕು ಬಾಯಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಇವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಇಲ್ಲ ಅಂತಲ್ಲ. ಕೇಳಲು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಲ್ಲ ಅಂತಲ್ಲ, ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೋಂವರ್ಕ್ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಅಂತಲ್ಲ..

ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಗುದ್ದಾಟಕ್ಕಿಳಿಯುವ ಅವರ ನಾಲಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸತ್ತುಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಇನ್ನಾವುದೂ ಅಲ್ಲ- ಇಂಗ್ಲಿಷ್.

ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ನೆನಪಿದೆ. ಪ್ರತಿಮಾ ಬೇಡಿ ಹೆಸರಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ದೊಡ್ಡ ಗುಲ್ಲೆದ್ದಿತ್ತು.

ಕಥಕ್ ಗ್ಯಾಕೆ ಜಾಗ? ಹೊರರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಮಾ ಬೇಡಿಗೇಕೆ ಮಣೆ? ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆಗೇಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಆಸಕ್ತಿ? ಅಂತೆಲ್ಲಾ,

ಪ್ರತಿಮಾ ಬೇಡಿ ಸಹಾ ಬಿಂದಾಸ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಯರ್ ಇಟ್ಟು ಈ ದೇಶ ತನ್ನಿಂದ ಎಂಟನೆಯ ಅದ್ಭುತಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಮಾತಾಡಿ ಈಗ ಕೇಳಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಂದರು.

ಯಸ್, ನನ್ನ ಬಳಿ ನೂರಾರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಇತ್ತು. ‘ಕೋಡಗಾನ ಕೋಳಿ ನುಂಗಿತ್ತು…. ನೋಡವ್ವಾ ತಂಗಿ’ ಅನ್ನೋ ರೀತಿ ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನುಂಗಿ ನೀರು ಕುಡಿದು ಕುಳಿತಿತ್ತು.

‘ಈಟಿವಿ’ಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ದಿನ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಚಾನೆಲ್ ನ ಚೀಫ್ ನನ್ನ ಬಳಿ ಬಂದರು.

ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಾದರೂ ಏನೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ಏನು ಎಂಬಂತೆ ನೋಡಿದೆ. ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಅಂತ ಖಾತರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆತ ಪಿಸುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ‘ಗ್ರಾಫಿಟಿ ಅಂದ್ರೆ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಲ್ವಾ’ ಅಂದ್ರು.

ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ನಾನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದೆ.

ಗೋಡೆ ಮೇಲಿನ ಬರಹ ಅನ್ನೋದು ‘ಗ್ರಾಫಿಟಿ’ ಅಂತ ಓದಿ ಕೇಳಿ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ನನಗೆ ಈತ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಆಗಿತ್ತು.

ಆತ ಒಳ್ಳೆಯ ಕವಿ. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆದಾತ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಏನೋ ಸ್ಪೆಲಿಂಗ್ ಮಿಸ್ಟೇಕ್ ಆಗಿದೆ ಅನಿಸಿತು. ‘ಯಾಕೆ ಅಂತ ಕೇಳಿದೆ.

‘ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ದ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಪುಟದಲ್ಲಿ ‘ಗ್ರಾಫಿಟಿ’ ಅನ್ನೋ ಪುಟಾಣಿ ಕಾಲಂ ಇದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಗರ್ಮಾಗರಂ ಕಾಲಂ ಅದು. ಯಾರದ್ದಾದ್ರೂ ಒಂದು ಅಹಾ… ಅನ್ನುವ ಫೋಟೋ ಅದರಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿ.

ಯಾವಾಗಲೂ ಈ ಬಿಚ್ಚಮ್ಮಂದಿರ ಫೋಟೋಗಳನ್ನೇ ಅಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದ ಆತ ‘ಗ್ರಾಫಿಟಿ’ ಎಂದರೆ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂತ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ.

ಸಮಸ್ಯೆ ಆತನದ್ದಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನದ್ದು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮುಂದೆ ಕುಬ್ಜನಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ.

ಕೆ ಎ ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ಮಮತಾ ಗೌಡ ನನ್ನ ಕ್ಲಾಸ್ ಮೇಟ್. ಜರ್ನಲಿಸಂ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ‘ಡೆಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್’ನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಷಿಪ್ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದ ದಿನಗಳು ಅವು.

ಒಂದು ದಿನ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿ ಬಂದು ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತಿದಾಗ ಆಕೆ ‘ಹ್ಯಾಂಗ್ ಅರೌಂಡ್ ಹಿಯರ್’ ಅಂದವಳೇ ಎಲ್ಲೋ ತೂರಿಕೊಂಡಳು.

ಇದೇನಪ್ಪಾ ಇದುವರೆಗೂ ನೆಟ್ಟಗಿದ್ದ ಇವಳು ಈಗ ‘ಇಲ್ಲೇ ನೇಣು ಹಾಕ್ಕೋ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಿದ್ದಾಳೆ’ ಅಂತ ತಬ್ಬಿಬ್ಬಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದೆ

‘ಇಲ್ಲೇ ಇರು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಮಲ್ಲಿಗೆಯನು ತರುವೆನು’ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ‘ಹ್ಯಾಂಗ್ ಅರೌಂಡ್ ಹಿಯರ್’ ಅಂತಾರೆ ಅನ್ನೋದು ಅರ್ಥ ಆಗೋದಕ್ಕೆ ನನಗೆ ದಶಕಗಳು ಬೇಕಾಯ್ತು.

ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಕರಣ. ಉರ್ದು ಚಾನೆಲ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಾಜೇಶ್ ರಾಯ್ನಾ ಇದ್ದಕ್ಕಿದಂತೆ ಜೋರಾಗಿ ನಗಲಾರಂಭಿಸಿದರು.

ನಾನು ಅವರ ಕ್ಯಾಬಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದೆ. ಉಹುಂ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಒಬ್ಬರೇ ಕುಳಿತು ಹೊಟ್ಟೆ ಹುಣ್ಣಾಗುವಂತೆ ನಗ್ತಿದ್ರು.

ಏನು ಅಂದೆ.

ಅವರು ನನ್ನೆದುರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾಶ್ಮೀರ ವರದಿಗಾರನ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಒಂದನ್ನ ತಳ್ಳಿದರು.

ಅದರ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿದ ನನಗೂ ನಗು ತಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ರಾಜೇಶ ರಾಯ್ನಾ ಜತೆ ನಾನೂ ಸೇರಿಕೊಂಡೆ.

ಆಗಿದ್ದು ಇಷ್ಟು ಕಾಶ್ಮೀರದ ವರದಿಗಾರ ಕಳಿಸಿದ್ದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಆತನ ವಿದ್ಯಾಭಾಸದ ಮಟ್ಟ ‘ಇಂಟರ್’ ಎಂದು ಬರೆಯುವ ಬದಲು ‘ಆತ ಇಂಟರ್ ಕೋರ್ಸ್ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ’ ಅಂತ ಬರೆದಿದ್ದ.

ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳ ಬಂದೂಕನ್ನೂ ಸಲೀಸಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಆ ವರದಿಗಾರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನ ನಳಿಕೆಯ ಎದುರು ಶರಣಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ.

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಐಬಿಎಂಆರ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮೀಡಿಯಾ ಸೆಮಿನಾರ್ ಇತ್ತು. ನಯನಾ ಗಂಗಾಧರ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿಕೊಡಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದರು.

ಫಟ್ ಅಂತ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂತು. ಒಳ್ಳೆ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗೋದಿಕ್ಕೆ ಏನು ಪ್ರಿಪರೇಶನ್ ಬೇಕು ಅಂತ. ನಾನು ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಯೋಚಿಸದೇ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಂದೆ.

ಒಂದು ಕಾಲ ಇತ್ತು ನಮ್ಮ ವಿಧಾನಸೌಧ, ನಮ್ಮ ಸಿಎಂ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಬಂ ಅನ್ನೋದಷ್ಟೇ ಇದ್ದ ಕಾಲ. ಆದರೆ ಯಾವಾಗ ಜಾಗತೀಕರಣದ ಗಾಳಿ ಬೀಸೋದಿಕ್ಕೆ ಶುರುವಾಯ್ತೋ ಒಂದೇ ಏಟಿಗೆ ಜರ್ನಲಿಸಂನ ಖದರ್ ಬದಲಾಗಿ ಹೋಯಿತು.

ಐಟಿ, ಬಿಟಿ, ಸಿನಿಮಾ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಗಡಿ ಗೋಡೆ ಇಲ್ಲವಾಗಿ ಹೋಯಿತು. ದಿನಕ್ಕೊಬ್ಬರು ವಿಐಪಿ ಸಿಗುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಲ್ಲರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಕುಳಿತಿದೆ.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ‘ವೇರ್ ಡು ಯು ಪುಟ್ ಅಪ್?’ ಅಂತ ಕೇಳಿದೆ.

ತಕ್ಷಣ ಆತ ‘ಸಾರ್ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರ ಮನೆ ಉದಯರವಿ. ಇಲ್ಲೇ ಕುವೆಂಪು ನಗರದಲ್ಲಿದೆ’ ಅಂತ.

ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಿದೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತಿದ್ದರಿಂದಲೋ ಏನೋ ರಾಮೋಜಿರಾಯರು ‘ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಂಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್’ ಅಂತ ತಾಕೀತು ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗುವವರಿಗೆ ಮಿನಿಮಮ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜ್ಞಾನಾನಾದ್ರೂ ಇಲ್ಲದೆ ಹೋದ್ರೆ ಹೇಗೆ ಅಂತ.

‘ಕನ್ನಡಪ್ರಭ’ ಹೊಸ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಲಿಖಿತ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಎದೆ ಒಡೆಯುವ ಉತ್ತರ ಬಂದಿತ್ತು.

Ugly ಅನ್ನುವ ಪದದ ಅರ್ಥವೇ ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. Illusion ಅಂದರೆ ಏನು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ‘ಅನಾರೋಗ್ಯಪೀಡಿತ’ ಅನ್ನುವ ಉತ್ತರ ಬಂದಿತ್ತು.

ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಾತನ ಕಾನ್ಫಿಡೆನ್ಸ್ ಕಂಡು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರೇ ದಂಗಾಗಿಹೋಗಿದ್ದರು.

‘ಅನಾರೋಗ್ಯ ಪೀಡಿತ’ ಹೇಗಾಗುತ್ತೆ. ಅಂತ ಕೇಳಿದಾಗ ಆತ ill ಅಂದರೆ ಅನಾರೋಗ್ಯ illusion ಅಂದ್ರೆ ‘ಅನಾರೋಗ್ಯಪೀಡಿತ’ ಅಂತ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತಬ್ಬಿಬ್ಬಾಗಿಸಿದ್ದ.

ಮೊನ್ನೆ ಸೆಮಿನಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಶಿವಾನಂದ ಜೋಶಿ ಅವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾ ಶುದ್ಧತೆ ಕಲಿಸಿ ಅಂತ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ತಪ್ಪುಗಳು ಎನ್ನುವ ಬೇಸರ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇಣುಕುತ್ತಿತ್ತು.

ಕನ್ನಡವೂ, ಇಂಗ್ಲಿಷೂ ಎರಡೂ ಕಲಿಸದ ಮಾಧ್ಯಮ ಕೋರ್ಸ್ ಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಪರೇಟ್ ಮಾಡಲು ಬರುವ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಗೊತ್ತಿರುವವರು ಬಹು ಬೇಗ ಮಿಂಚುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ಯಾಮೆರಾ, ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಗೊತ್ತಿರುವವರು ಎಂತಹ ಕಡೆಯೂ ಸೈ ಅನಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ, ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಹರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆ ರೂಪಿಸುವ, ಸುದ್ದಿ ಹೊರಗೆ ಎಳೆಯುವುದನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದೆಲ್ಲಾ ನೆನಪಾದದ್ದು ಆಚಾರ್ಯ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಮೀಡಿಯಾ ಸಮ್ಮೇಳನದಿಂದಾಗಿ.

ನಂದಿನಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಪೇನಲ್ ಡಿಸ್ಸಶನ್ ಇದೆ ಬನ್ನಿ ಎಂದರು. ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಓಕೆ ಎಂದೆ.

ತನ್ನದೇ ಗಟ್ಟಿದನಿಯಲ್ಲಿ ‘ಡಿಸ್ಸಶನ್ ಎಲ್ಲಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿರ್ತದಪ್ಪಾ’. ಅಂತ ಎರಡನೇ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ನಾನು ತಕ್ಷಣ ಈ ಸೆಮಿನಾರ್ ಗೆ ಕೈ ಕೊಡುವುದು ಹೇಗೆ ಅಂತ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತೆ.