ತುಳಸಿತನಯ ಚಿದು..✍️
ಕೊರಟಗೆರೆ ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಕೃಷಿಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ತಾಲ್ಲೂಕು. ಇಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಸಂತಸ, ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ ಸಂಕಷ್ಟ. ರೈತನ ಬದುಕು, ಕೂಲಿಕಾರರ ಹೊಟ್ಟೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮಳೆಯ ಕೃಪೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಎತ್ತಿನಹೊಳೆ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮುಂದಿನ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಲ್ಲ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ದುರಂತವೆಂದರೆ, ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ವಿರೋಧ, ಅನುಮಾನ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕನಸಿಗಿಂತ ವಿವಾದವೇ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೋಳಾಲ ಹೋಬಳಿಯ ಬೈರಗೊಂಡ್ಲು ಬಳಿ ಸುಮಾರು ₹590 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 5.7 ಟಿಎಂಸಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು 5,470 ಎಕರೆ ಭೂಮಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೊರಟಗೆರೆ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ರೈತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಸಮಾಧಾನ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ರೈತರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಡೀ ಯೋಜನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯವೇ ಕೈತಪ್ಪಿತು.
ಒಮ್ಮೆ ಕೈತಪ್ಪಿದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ:
ನಂತರ ಸರ್ಕಾರ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಲಕ್ಕೇನಹಳ್ಳಿ ಬಳಿ 1.9 ಟಿಎಂಸಿ ಹಾಗೂ ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಡೇರಹಳ್ಳಿ ಬಳಿ 1.2 ಟಿಎಂಸಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹೊಸ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿತು. ಆದರೆ ಈಗ ಈ ಯೋಜನೆಗೂ ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವೇಗವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ನಾವು ಏನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ?:
ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಲಾಶಯವಲ್ಲ. ಅದು ಸಾವಿರಾರು ರೈತರ ಬದುಕಿನ ಭದ್ರತೆ. ಒಣಗಿದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಜೀವ ತುಂಬುವ ಶಕ್ತಿ. ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿಸುವ ಪ್ರಕೃತಿ ಸ್ನೇಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಉದ್ಯೋಗ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ. ಯುವಕರು ಊರು ಬಿಟ್ಟು ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ.
ಇಂದು ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅನೇಕ ರೈತರು ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಭೂಮಿ ಹೊಂದಿರುವ ರೈತರು ಸಾಲದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ತಮ್ಮ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕೃಷಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಪಟ್ಟಣಗಳತ್ತ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ವಲಸೆ ಹೋಗಿವೆ. ಈ ಚಿತ್ರಣ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ವಿವಾದದ ವಿಷಯವಾಗಬಾರದು.
ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುವಾಗ ಕೆಲವರಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತೊಂದರೆ ಆಗುವುದು ಸಹಜ. ಭೂಸ್ವಾಧೀನದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿಹಾರ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಹಾಗೂ ರೈತರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯ. ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಲಾಭ ತರುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಸಮಾಜದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.
ಒಂದು ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ ಅದರ ಲಾಭ ಕೇವಲ ನೀರು ನಿಂತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನೂರಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಏರುತ್ತದೆ. ಒಣಗಿದ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತೆ ಜೀವ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಹೂಗಾರಿಕೆ, ತರಕಾರಿ ಕೃಷಿ, ಹಣ್ಣು ಬೆಳೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪೂರಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರಪೀಡಿತವಾಗಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇಂದು ಸಮೃದ್ಧ ಕೃಷಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ರೈತರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿವೆ.
ಕೊರಟಗೆರೆಗೂ ಅಂಥ ಭವಿಷ್ಯ ಸಿಗಬಾರದೆ?:
ಇಂದು ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮುಂದಿನ 30-40 ವರ್ಷಗಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೈತಪ್ಪಿದ ನಂತರ ಅದರ ಬೆಲೆ ಅರಿಯುವುದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಷ್ಟ.
ಒಂದು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಇಂದಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು. ಸರ್ಕಾರವೂ ರೈತರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಬೇಕು. ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ರೀತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಲಾಭ-ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಇಂದು ವಿರೋಧದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಜಲಾಶಯವೂ ಕೈತಪ್ಪಿದರೆ, ಅದರ ಬೆಲೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯೇ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬರ, ವಲಸೆ, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಕುಸಿತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಗೋಚರಿಸಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಚರ್ಚೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಚಿಂತನೆಯೂ ಅಗತ್ಯ. ನೀರು ಎಂಬುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಾವು ನೀಡಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ
ಬೈರಗೊಂಡ್ಲು ಜಲಾಶಯ: ಕೊರಟಗೆರೆಯ ಭವಿಷ್ಯದ ವರದಾನ
ಬೈರಗೊಂಡ್ಲು ಬಳಿ ಮೊದಲೇ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ 5.7 ಟಿಎಂಸಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದರೆ ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 2,735 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲುಗಡೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ನಿಂತಿರುವ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಜೀವ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.
ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮೀಪ ದೊಡ್ಡಸಾಗ್ಗೆರೆ ಬಳಿ ಸುಮಾರು 2,000 ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಬಟಾನಿಕಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದೆ. ಜಲಾಶಯ, ಹಸಿರು ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ಊಟಿ ಅಥವಾ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಮಾದರಿಯ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಇಂತಹ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ಪಕ್ಷಾತೀತ, ಜಾತ್ಯತೀತ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಹಕಾರವೇ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಕೇವಲ ಇಂದಿನ ರೈತರಿಗಲ್ಲ, ಮುಂದಿನ ಹಲವು ಪೀಳಿಗೆಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಹಾಕುವ ಬುನಾದಿಯಾಗಿವೆ.
